Sữa giả là các loại sữa được sản xuất với quy trình không đạt chuẩn, không đảm bảo giá trị dinh dưỡng như công bố trên nhãn, bao gồm năng lượng, vitamin và các khoáng chất thiết yếu.
Các sản phẩm này còn tiềm ẩn nguy cơ chứa chất bảo quản vượt mức cho phép hoặc các hợp chất có hại cho cơ thể. Do đó, việc sử dụng sữa giả không chỉ khiến cơ thể thiếu hụt dưỡng chất cần thiết, mà còn có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng.
Ảnh hưởng đến gan thận, hệ tiêu hóa
Nhiều loại sữa giả bị phát hiện có chứa các chất phụ gia hóa học và kim loại nặng như chì, cadmium, hoặc chất tạo màu độc hại. Khi đưa vào cơ thể, các hợp chất này làm tăng gánh nặng cho gan và thận - hai cơ quan chính đảm nhiệm chức năng lọc và thải độc.
Nếu sử dụng sữa giả trong thời gian dài, độc chất tích tụ có thể gây tổn thương gan, thận và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý nghiêm trọng như suy gan, suy thận và ung thư.
Trẻ nhỏ và người cao tuổi là những đối tượng đặc biệt nhạy cảm với các thành phần kém chất lượng có trong sữa giả. Sữa giả có thể gây ra các rối loạn cho hệ tiêu hóa với những biểu hiện thường gặp như đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy…
Ảnh hưởng đến tim mạch
Một số loại sữa giả còn được phát hiện chứa chất béo trans (trans fat) và hàm lượng natri vượt mức cho phép, gây hại lên hệ tim mạch.
Việc sử dụng trong thời gian dài có thể làm tăng cholesterol xấu, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, cao huyết áp, thậm chí là đột quỵ. Tình trạng này đặc biệt nguy hiểm đối với những người có bệnh lý nền như tiểu đường hoặc suy thận.
Ảnh hưởng hệ miễn dịch
Hệ miễn dịch - đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có bệnh nền, phụ thuộc rất lớn vào các vi chất dinh dưỡng như kẽm, selen, vitamin A, D, và các axit béo thiết yếu. Tuy nhiên, sữa giả thường chỉ chứa một lượng rất nhỏ các vi chất này, không đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể.
Khi hệ miễn dịch bị suy giảm, nguy cơ nhiễm khuẩn, nhiễm virus từ môi trường bên ngoài sẽ tăng cao.
Trẻ em dùng sữa giả có thể dễ mắc các bệnh như viêm phổi, viêm tai giữa, hoặc cảm cúm. Với người lớn, đặc biệt là người già và người có bệnh nền, hệ miễn dịch suy yếu có thể khiến bệnh lý tiến triển nặng hơn, làm gia tăng nguy cơ xảy ra biến chứng nguy hiểm.
Ảnh hưởng chức năng sinh sản:
Một số sữa giả của trẻ em được bổ sung thành phần thuốc tránh thai để tăng sự tích nước – tăng cân cho trẻ. Sữa giả còn tiềm ẩn nguy cơ với phụ nữ mang thai khi sử dụng sữa bầu không đạt chuẩn, họ có thể bị thiếu hụt vi chất quan trọng như calci, acid folic, dễ dẫn đến thai nhi nhẹ cân, sinh non hoặc dị tật
Nguy cơ ngộ độc:
Ngộ độc cấp tính là một trong những hậu quả nghiêm trọng khi trẻ nhỏ sử dụng sữa giả. Các triệu chứng bao gồm nôn mửa dữ dội, co giật, sốt cao, và thậm chí hôn mê.
Nguyên nhân của ngộ độc cấp tính thường liên quan đến vi khuẩn hoặc độc tố có trong sữa giả, như aflatoxin từ nấm mốc, hoặc các hóa chất độc hại như melamine. Một số sữa giả còn chứa melamine - một hóa chất công nghiệp nguy hiểm. Trẻ nhỏ nếu hấp thụ melamine có thể bị tổn thương thận, viêm ruột, thậm chí tử vong nếu tiếp xúc trong thời gian dài. Các triệu chứng ngộ độc thường gặp gồm tiêu chảy, nôn, co giật, sốt; nếu không phát hiện kịp thời, có thể dẫn đến biến chứng nặng.
Sử dụng sữa giả trong thời gian dài, các chất độc hại (như chì) tích tụ trong cơ thể có thể gây ngộ độc mãn tính. Việc uống sữa giả lâu dài còn làm tăng nguy cơ ung thư.
Cách nhận biết sữa giả:
Rất khó để xác định sữa thật, sữa giả bằng mắt thường nhưng khi mua sữa, người tiêu dùng nên đọc kỹ các thông tin trên bao bì, vỏ hộp như: tên sản phẩm; tên công ty và địa chỉ, số điện thoại liên hệ của nhà sản xuất; đơn vị nhập khẩu và phân phối; hạn sử dụng; bảng thành phần dinh dưỡng của sản phẩm;... Nếu là sữa nhập khẩu phải có nhãn phụ bằng tiếng Việt.
Không mua, sử dụng các sản phẩm sữa nếu thấy bao bì sản phẩm in lem nhem, không sắc nét; có dấu hiệu bị tẩy xóa hoặc hộp sữa bị móp méo, nguồn gốc, xuất xứ không rõ ràng…
Bên cạnh đó, người tiêu dùng có thể tra cứu thông tin xem công ty sản xuất loại sữa đó đã có kinh nghiệm lâu năm chưa. Các thương hiệu sữa bột đó có phổ biến hay không. Nên ưu tiên mua những nhãn hiệu sữa đã được kiểm định và cấp phép bởi cơ quan chức năng và cần cẩn trọng với các sản phẩm sữa xách tay, hàng không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng...